Korona Szlaków Kampinosu 7/12: Palmiry
Siódma wyprawa Korony Szlaków Kampinosu była inna niż wszystkie dotychczasowe… Żarna wielkiej historii mielą losy zwykłych ludzi. Ludzi, którzy mają swoje rodziny, pracę, codzienne problemy, marzenia i plany na przyszłość. Ludzi, którzy często nawet nie zdają sobie sprawy, że właśnie stają się częścią wielkiej historii. To właśnie ta perspektywa stała się motywem przewodnim naszej listopadowej wyprawy do Palmir.
Nie każda wycieczka musi być przyjemna. Ważne, żeby była wartościowa. Z takim założeniem uczestnicy wyruszyli 22 listopada na kolejną wyprawę KSK. Pierwsza część trasy miała nietypowy charakter, bo podczas marszu przez kampinoski las uczestnikom towarzyszyła specjalnie przygotowana autorska opowieść literacka.
Uczestnicy wysłuchali historii Michała, zwyczajnego człowieka, którego spokojne, uporządkowane życie stopniowo rozpada się pod wpływem wydarzeń, na które nie ma żadnego wpływu. Sześć rozdziałów i sześć postojów w lesie, a w osi opowieści narastające napięcie, niepewność, utrata poczucia bezpieczeństwa i dramatyczne wybory. Opowieść, choć fikcyjna i osadzona we współczesnych realiach, miała zwrócić uwagę na coś, o czym łatwo zapomnieć, poznając historię sprzed ponad osiemdziesięciu lat.
A przecież ludzie żyjący w latach 40. XX wieku nie różnili się od nas tak bardzo, jak mogłoby się wydawać. Od tamtych wydarzeń mija już prawie wiek, ale ludzkie emocje i uczucia wciąż pozostają takie same. Oni również chodzili do pracy, wychowywali dzieci, mieli swoje zainteresowania i codzienne troski. Nie wiedzieli, co przyniesie kolejny dzień. Nie postrzegali własnego życia jako fragmentu podręcznika historii. Dopiero z perspektywy kolejnych pokoleń ich indywidualne losy stały się częścią wielkich wydarzeń historycznych. Ostatni rozdział opowieści wybrzmiał w głębi kampinoskiego lasu.
Dalej opowieść przejęło samo miejsce: krzyże stojące pośród drzew, upamiętniające miejsca niemieckich egzekucji, a następnie cmentarz-mauzoleum w Palmirach. Tutaj fikcja ustąpiła miejsca prawdziwej historii. Od grudnia 1939 do lipca 1941 roku niemieccy okupanci przeprowadzili w okolicach Palmir 21 masowych egzekucji, w których zamordowano ponad 1700 osób. Ofiarami byli przede wszystkim więźniowie warszawskich więzień, w tym Pawiaka. Wśród zamordowanych znajdowali się przedstawiciele polskiej inteligencji, działacze społeczni i polityczni, nauczyciele, lekarze, urzędnicy, duchowni oraz inni więźniowie niemieckiego aparatu terroru.
Szczególnie tragiczne wydarzenia rozegrały się wiosną i latem 1940 roku, podczas niemieckiej akcji AB (Außerordentliche Befriedungsaktion), czyli Nadzwyczajnej Akcji Pacyfikacyjnej, której celem było wyeliminowanie polskich elit oraz osób uznawanych za potencjalnych organizatorów oporu. Największa egzekucja w Palmirach miała miejsce 20 i 21 czerwca 1940 roku, kiedy Niemcy zamordowali około 370 osób. Wśród ofiar znaleźli się między innymi Maciej Rataj – marszałek Sejmu II RP, Mieczysław Niedziałkowski – działacz Polskiej Partii Socjalistycznej oraz Janusz Kusociński – złoty medalista olimpijski z Los Angeles z 1932 roku.
Ale Palmiry to nie tylko historia znanych nazwisk. To przede wszystkim historia setek zwykłych ludzi, których życie zostało przerwane przez niemiecki terror okupacyjny. W Muzeum – Miejscu Pamięci Palmiry uczestnicy, pod opieką kustoszki Marii Kamińskiej, poznali historię zbrodni popełnionych w Puszczy Kampinoskiej. Zwiedzili wystawę muzealną oraz cmentarz-mauzoleum, na którym spoczywają również ofiary niemieckich egzekucji przeprowadzonych w innych częściach puszczy.
Po wizycie w muzeum pozostała jeszcze droga powrotna. Ten sam listopadowy las, te same sosny, wydmy i piaszczyste drogi, ale mając wiedzę o wydarzeniach z przeszłości, droga, która była świadkiem terroru, nie była już taka sama. Historia przytłoczyła uczestników, ale w takiej sytuacji nie mogło być inaczej, bo Palmiry to miejsce, którego zadaniem jest oddziaływanie na wyobraźnię. I swoją rolę spełniło znakomicie.
TRASA 7. WYCIECZKI KORONY SZLAKÓW KAMPINOSU
Poza historią podczas wycieczki było też jednak to, co od początku stanowi ważną część Korony Szlaków Kampinosu – ruch, wysiłek i odkrywanie kolejnych zakątków puszczy. Około 15 kilometrów marszu w szybkim tempie, nowe szlaki oraz listopadowa przyroda Kampinosu, zagrało wszystko, włącznie z pogodą, która również po raz kolejny stanęła na wysokości zadania. No i po drodze znalazła się też okazja do obserwacji dzikich mieszkańców lasu, tym razem bacznie naszym poczynaniom przyglądał się symbol Kampinoskiego Parku Narodowego – łoś.
Siódma wyprawa ponownie odbyła się przy komplecie uczestników, co szczególnie cieszy, bo coraz wyraźniej widać, że wokół Korony Szlaków Kampinosu tworzy się społeczność bardzo zaangażowanych podróżników. Na kolejnych wyprawach spotykają się osoby, które uczestniczą w cyklu od początku, choć nie brakuje również nowych twarzy.
Wspólne kilometry, kolejne doświadczenia i powroty na następne wyprawy sprawiają, że ta społeczność z każdym miesiącem staje się coraz bardziej zintegrowana. Bo Korona Szlaków Kampinosu to nie tylko ruch i wysiłek, to również historia, przyroda i próba zrozumienia miejsc, przez które prowadzą nasze szlaki. Każda z dwunastu wypraw pokazuje inne oblicze puszczy, siódma pozwoliła poznać jedną z najczarniejszych puszczańskich plam.
Dziękujemy wszystkim uczestnikom za wspólną drogę, uwagę poświęconą opowieści i szacunek dla odwiedzanych miejsc pamięci.
*****
Wycieczkę prowadził Krzysztof Kot — lider wypraw outdoorowych i przewodnik kampinoski. Twórca projektów Lokalna Turystyka Wyczynowa (LTW), Korona Szlaków Kampinosu i Klasa w Kampinosie. Rozwija autorskie podejście do alternatywnej turystyki, oparte na prawdziwym doświadczeniu terenu, eksploracji i głębokim poznawaniu lokalnego otoczenia. Pokazuje, że autentycznej przygody nie trzeba szukać na drugim końcu świata.
Korona Szlaków Kampinosu to autorski projekt Krzysztofa Kota — cykl 12 tematycznych wypraw, które łączą wysiłek, wędrówkę i krajoznawcze odkrywanie Puszczy Kampinoskiej. Każda trasa to kolejne kilometry na szlaku i nowa opowieść o przyrodzie, historii oraz ludziach związanych z tym terenem. Projekt, nawiązujący do Roku Szlaków PTTK 2026, pozwala poznać Kampinos krok po kroku — dosłownie i w przenośni.




































































































Share this content:



Opublikuj komentarz